Close Menu

    Subscribe to Updates

    Get the latest creative news from FooBar about art, design and business.

    What's Hot

    ‘कान खोलेर सुने हुन्छ, एमाले फेरि सरकारमा आउँछ’ : केपी ओली

    November 18, 2026

    मोदीसँग भेट्नुअघि प्रधानमन्त्री बालेन्द्रलाई भारतीय राजदूतको यस्तो सन्देश, भ्रमणको तयारी पूरा ।

    November 18, 2026

    आईजीपीबाट हटाइएका दानबहादुर कार्कीको मुद्दा सर्वोच्चमा, सरकारको निर्णय उल्टिएला ?

    November 18, 2026
    Facebook X (Twitter) Instagram
    Trending
    • ‘कान खोलेर सुने हुन्छ, एमाले फेरि सरकारमा आउँछ’ : केपी ओली
    • मोदीसँग भेट्नुअघि प्रधानमन्त्री बालेन्द्रलाई भारतीय राजदूतको यस्तो सन्देश, भ्रमणको तयारी पूरा ।
    • आईजीपीबाट हटाइएका दानबहादुर कार्कीको मुद्दा सर्वोच्चमा, सरकारको निर्णय उल्टिएला ?
    • यो कार्कीमाथिको कारवाही होइन जिम्मेवारी हेरफेर मात्रै हो: मन्त्री पोखरेल
    • अन्तत: कार्कीलाई हटाएर केसी प्रहरीको महानिरीक्षक नियुक्त
    • पहिलो पटक ‘कुकुर तिहार’ रिल प्रतियोगिता
    • राष्ट्रिय गौरवका सिँचाइ आयोजनाबाट नयाँ खेतमा पानी
    • बैंककमा ऊर्जामन्त्री श्रेष्ठको सम्बोधन: ‘हाम्रा हिमाल जोगाउन विश्वले सहकार्य गरोस्’
    Facebook X (Twitter) Instagram
    Pahilo Click
    Thursday, November 19
    • होमपेज
    • राजनीति
    • समाज
    • प्रदेश
    • विचार / अन्तर्वार्ता
    • अर्थ/बाणिज्य
    • पहिलो विशेष
    • जीवनशैली
    • मनोरञ्जन
    • खेलकुद
    Pahilo Click
    Home » नागरिकता (दोस्रो संशोधन) विधेयक: आमाको नामबाट नागरिकता लिन सहज, नाबालक परिचयपत्रको व्यवस्था

    नागरिकता (दोस्रो संशोधन) विधेयक: आमाको नामबाट नागरिकता लिन सहज, नाबालक परिचयपत्रको व्यवस्था

    पहिलोक्लिकपहिलोक्लिकAugust 23, 2025No Comments
    Share
    Facebook Twitter LinkedIn Pinterest Email Copy Link

    काठमाडौं । राष्ट्रिय सभाले ‘नेपाल नागरिकता (दोस्रो संशोधन) विधेयक, २०८१’ पारित गरेको छ ।

    लामो समयदेखि नागरिकताविहीन नागरिकका समस्या सम्बोधन गर्ने लक्ष्यका साथ ल्याइएको नेपाली नागरिकता (दोस्रो संशोधन) विधेयकले विशेष गरी आमाको नामबाट नागरिकता प्राप्त गर्न देखिएका व्यवधानलाई हटाउने र केही नयाँ व्यवस्था प्रस्ताव गरेको छ ।

    विधायन व्यवस्थापन समितिले पेस गरेको प्रतिवेदनसहित पारित भएको विधेयकमा बाबुको पहिचान हुन नसकेका व्यक्तिले आमाको स्वघोषणाको आधारमा वंशजको नागरिकता पाउनेदेखि नाबालकका लागि परिचयपत्रको व्यवस्था गर्नेसम्मका महत्त्वपूर्ण प्रावधान समेटिएका छन् ।

    आमाको स्वघोषणामा वंशजको नागरिकता

    विधेयकको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण व्यवस्थाका रूपमा बाबुको पहिचान हुन नसकेका सन्तानलाई नागरिकता दिने प्रक्रियालाई सहज बनाइएको छ ।

    विधेयकको प्रतिवेदन अनुसार, ‘नेपालको नागरिक आमाबाट नेपालमा जन्म भई नेपालमा नै बसोबास गरेको व्यक्तिको बाबु सम्पर्कविहीन भई बाबुको पहिचान हुन नसकेको’ अवस्थामा निज र निजको आमाले स्वघोषणा गरेमा वंशजको आधारमा नागरिकता प्रदान गरिनेछ ।

    यसअघि बाबुको पहिचान खुल्न नसकेको अवस्थामा नागरिकता लिन प्रक्रियागत जटिलता थिए । अब भने शैक्षिक वा जन्म दर्ता प्रमाणपत्रमा बाबुको नाम उल्लेख भए पनि पहिचान खुलाउन नसकिएको अवस्थामा आमा र सन्तानको स्वघोषणालाई आधार मानेर नागरिकता जारी गरिनेछ । यस व्यवस्थाले एकल आमाका सन्तानले भोग्दै आएको नागरिकतासम्बन्धी समस्यालाई ठूलो राहत दिने अपेक्षा गरिएको छ ।

    अभिभावकको नाम, थर र ठेगाना उल्लेख नगर्न पाइने छुट

    विधेयकले नागरिकको व्यक्तिगत स्वतन्त्रतालाई सम्मान गर्दै अर्को प्रगतिशील व्यवस्था अघि सारेको छ । अब कुनै पनि व्यक्तिले आफ्नो नागरिकता प्रमाणपत्रमा आमा वा बाबुमध्ये कुनै एकको नाम, थर र ठेगाना उल्लेख गर्न नचाहेमा सोहीअनुसार निवेदन दिएमा निजको इच्छाबमोजिम विवरण उल्लेख नगरी नागरिकता जारी गरिनेछ । यो व्यवस्थाले कुनै कारणवश आफ्नो अभिभावकको पहिचान खुलाउन नचाहने व्यक्तिलाई सहज बनाउनेछ ।

    नाबालक परिचयपत्रको नयाँ व्यवस्था

    विधेयकले नेपालमा पहिलो पटक ‘नाबालक परिचयपत्र’को अवधारणा ल्याएको छ । जसअनुसार, बाबु वा आमामध्ये एक जना नेपाली नागरिक रहेका नाबालकलाई तोकिएको ढाँचामा नाबालक परिचयपत्र प्रदान गरिनेछ ।

    नागरिकता प्राप्त गर्ने उमेर नपुगेका तर पहिचान आवश्यक पर्ने लाखौँ बालबालिकालाई यो परिचयपत्रले औपचारिक पहिचान दिनेछ । यसले उनीहरूलाई शैक्षिक, स्वास्थ्य र अन्य सामाजिक सेवा प्राप्त गर्न सहज हुने विश्वास लिइएको छ ।

    आमाको मृत्यु वा मानसिक अवस्था ठिक नभएमा सहजता

    विधेयकले नागरिकताका लागि निवेदन दिने समयमा आमाको मृत्यु भइसकेको वा होस ठेगानमा नरहेको अवस्थामा आमाको स्वघोषणा अनिवार्य नपर्ने व्यवस्था गरेको छ ।

    आमाको मृत्यु भइसकेको प्रमाण वा मानसिक अवस्था ठिक नभएको चिकित्सकको सिफारिस पेस गरेमा आमाको स्वघोषणाबिना नै प्रक्रिया अगाडि बढाउन सकिनेछ ।

    अन्य प्रक्रियागत सुधार

    मूल ऐनको दफा ३ मा संशोधन गर्दै जन्मको आधारमा नागरिकता प्राप्त गरेका अभिभावकका सन्तानले नागरिकता लिने प्रक्रियामा रहेको भाषालाई सरलीकृत गरिएको छ ।

    विदेशको नागरिकता वा राहदानी नलिएका र बाबुको पहिचान नभएका व्यक्तिका लागि ‘नेपालमा बसोबास गरेको’ भन्ने शब्दको सट्टा ‘नेपालमा स्थायी बसोबास गरेको’ भन्ने वाक्यांश राखी थप स्पष्ट पारिएको छ ।

    नागरिकतासम्बन्धी निवेदनमाथि निर्णय गर्ने अधिकारीबाट प्रतिवेदन प्राप्त भएको ३० दिनभित्र गृह मन्त्रालयका सचिवले निर्णय दिनुपर्ने व्यवस्था गरी प्रक्रियालाई छिटो र जबाफदेही बनाउन खोजिएको छ ।

    प्रतिनिधि सभामा उत्पत्ति भएको यो विधेयक अब राष्ट्रिय सभाबाट पारित भएसँगै प्रतिनिधि सभामा पठाइनेछ । त्यहाँबाट पनि पारित भएपछि राष्ट्रपतिबाट प्रमाणीकरण भएपश्चात् ऐनका रूपमा लागू हुनेछ । यो विधेयकको कार्यान्वयनले नागरिकतासम्बन्धी, विशेष गरी महिला र बालबालिकाले भोगिरहेका लामो समयदेखिका समस्या समाधान हुने अपेक्षा गरिएको छ ।

    Facebook Comments Box

    Share. Facebook Twitter Pinterest LinkedIn Tumblr Email Copy Link
    पहिलोक्लिक
    • Website
    • Facebook
    • X (Twitter)

    पहिलो क्लिक डटकम आम सरोकारका विषयलाई प्राथमिकता दिने नेपालको अनलाइन न्यूज पोर्टल हो ।

    Related Posts

    ‘कान खोलेर सुने हुन्छ, एमाले फेरि सरकारमा आउँछ’ : केपी ओली

    November 18, 2026

    मोदीसँग भेट्नुअघि प्रधानमन्त्री बालेन्द्रलाई भारतीय राजदूतको यस्तो सन्देश, भ्रमणको तयारी पूरा ।

    November 18, 2026

    आईजीपीबाट हटाइएका दानबहादुर कार्कीको मुद्दा सर्वोच्चमा, सरकारको निर्णय उल्टिएला ?

    November 18, 2026

    यो कार्कीमाथिको कारवाही होइन जिम्मेवारी हेरफेर मात्रै हो: मन्त्री पोखरेल

    November 4, 2026

    अन्तत: कार्कीलाई हटाएर केसी प्रहरीको महानिरीक्षक नियुक्त

    November 4, 2026

    पहिलो पटक ‘कुकुर तिहार’ रिल प्रतियोगिता

    November 4, 2026
    Add A Comment

    Leave A Reply Cancel Reply

    About Us
    About Us

    पहिलो क्लिक डटकम जनसरोकारका विषयलाई प्राथमिकता दिने नेपालको अनलाइन न्यूज पोर्टल हो । सत्यता, निष्पक्षता र विश्वसनीयता हाम्रो सिद्धान्त हो । पहिलो क्लिकले समाचार पोर्टल मात्र होइन, आवाजविहीनहरुको आवाज पनि हो ।

    Facebook X (Twitter)
    Pahilo Click Studio
    https://www.youtube.com/watch?v=RVOSL5cqB1w
    Contact

    01-4410872
    pahiloclick@gmail.com
    New Plaza, Putalisadak, Kathmmandu
    सूचना विभाग दर्ता नं: २०१७/२०७७/७८

    © 2026 GOSA Designs. Designed by GOSA.
    • राजनीति
    • प्रदेश
    • विश्व
    • समाज
    • सिफारिस

    Type above and press Enter to search. Press Esc to cancel.